Món ăn ngày Lễ Tết của người Tây Nguyên

28/02/2015.

Hàng năm, người đồng bào ở Đà Lạt – Lâm Đồng nói riêng và tại Tây Nguyên nói chung thường tổ chức nhiều lễ hội truyền thống như: các lễ nghi nông nghiệp, nghi lễ vòng đời và nhiều nghi lễ cộng đồng khác. Trong các lễ hội cộng đồng đó, dồng bào thường chế biến nhiều món ăn ngon để dâng cúng Yang thể hiện lòng biết ơn đến các đấng thần linh đã che chở và ban nhiều điều tốt lành cho mọi người.

Món cơm nếp của người Tây Nguyên

Nếu như ngày thường, đồng bào Tây Nguyên thường ăn cơm gạo tẻ với các loại rau rừng sẵn có như : lá bép, đọt mây, măng le, măng lồ ô… thì trong những ngày lễ Tết, lễ hội truyền thống họ sẽ thay thế cơm trắng bằng cơm nếp nấu  trong ống tre. Cách chế biến món ăn này cũng đòi hỏi sự khéo léo và cầu kỳ hơn. Ngay từ ngày hôm trước, những chàng trai khỏe mạnh, nhanh nhẹn đã vào rừng chặt những cây lồ ô tốt, sau đó đem về cắt thành từng đoạn, mỗi đoạn đều giữ lại mấu ở một đầu ống. Khi đã chọn được ống tre, người ta sẽ lấy gạo nếp và nước cho vào; tiếp đến nút ống tre lại cho thật kín và đốt trên lửa sao cho thật đều; trong khi nấu, tránh để lửa cháy lớn cũng như nhỏ quá. Khi than cháy tàn cũng là lúc mùi vị cơm chín thoang thoảng. Món cơm nếp nấu trong ống tre có hương vị khá đặc biệt, khi ăn sẽ cảm nhận rõ vị ngọt, mềm của cơm xen lẫn mùi ngai ngái của tre tươi.

cơm nếp nấu trong ống tre

cơm nếp nấu trong ống tre

Thức ăn chính dâng cúng thần linh

Trong những ngày Tết, thịt gia súc, gia cầm là không thể thiếu dung để chế biến các món ăn dâng cúng thần linh. Một trong những món ăn thông dụng và được ưa thích trong cộng đồng người Tây Nguyên là món thịt nướng. Có nhiều cách chế biến khác nhau: thịt tươi đem gói kín trong lá rồi vùi vào than nóng hoặc dung que xiên thịt bằng lồ ô hơ trên than củi đang cháy. Ngoài ra, đồng bào còn dự trữ thịt phơi khô như thịt trâu, da nai, heo rừng… Những món chế biến từ thịt khô cũng rất phong phú từ món thịt khô nướng và đập dập chấm muối ớt cay nồng đến các món om mềm như thịt nai om măng, om chuối…

thịt heo mọi nướng ăn cùng cơm nếp

thịt heo mọi nướng ăn cùng cơm nếp

Gia vị phổ biến

Trong nấu nướng, đồng bào người Tây Nguyên dùng gia vị chủ yếu là muối và ớt cùng lá bột ngọt sẵn có xung quang môi trường sống. Tuy gia vị khá đơn giản nhưng qua bàn tay khéo léo của người dân nơi đây, những món ăn đều có hương vị riêng biệt, có sự hấp hẫn đến lạ.

Thức uống đặc trưng

Đặc biệt, không thể thiếu trong không khí lễ hội truyền thống đó là rượu cần. Thành phần cơ bản của rượu cần là cơm, sắn, bắp được nấu chin trộn trấu và ủ bằng men trong chóe. Rượu ủ trong chóe khoảng 8, 9 ngày đã có thể dùng được nhưng để ngon hơn người ta thường khui chóe khi đã ủ từ 3 tuần đến vài tháng. Khi uống sẽ cho thêm lá tre tươi lên miệng chóe và cắm cần xuống tận đáy để cảm nhận hết vị ngọt, cay và thơm của rượu.

rượu cần - thức uống không thể thiếu của đồng bào

rượu cần – thức uống không thể thiếu của đồng bào

Đối với đồng bào các dân tộc Tây Nguyên, việc nấu nướng thật nhiều món ngon trong những ngày lễ Tết, lễ hội truyền thống có nhiều ý nghĩa, đó là sự sẻ chia, thể hiện tình đoàn kết, sự gắn bó trong cả cộng đồng. Các món ăn trong ngày lễ Tết không thể tách rời yếu tố tâm linh, thể hiện những tín ngưỡng truyền thống, là sự kết nối giữa con người với thần linh. Chính vì vậy mà các món ăn thức uống vào ngày lễ Tết của họ mang ý nghĩa thiêng liêng, nên họ luôn gìn giữ cho các thế hệ mai sau. Nét văn hóa ẩm thực đặc biệt của đồng bào đã tạo sức hút lớn cho các du khách đam mê tìm hiểu văn hóa ẩm thực bản địa khi đến với Đà Lạt – Lâm Đồng và Tây Nguyên.

Hà Hạnh

Món ăn ngày Lễ Tết của người Tây Nguyên
Đánh giá ngay

,

Đăng bình luận hoặc câu hỏi của bạn